Nghiên cứu này được thực hiện nhằm khảo sát hiệu quả lâm sàng và tính an toàn của Coxlec (Celecoxib) là sản phẩm mới của Công ty ICA Pharmaceuticals (với nguyên liệu nhập từ Mỹ, sản xuất theo công nghệ Châu Âu) để làm giảm các triệu chứng đau và viêm trên BN thoái hóa khớp gối, đạt các tiêu chuẩn qui định cho thử nghiệm lâm sàng.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP

1. Đối tượng nghiên cứu: 50 bệnh nhân (Bị thoái hóa khớp gối nguyên phát (idiopath osteoarthitis)
Thời gian tiến hành: từ 12/2004 đến 03/2005.
Tiêu chuẩn lựa chọn:
BN phù hợp với "Tiêu chuẩn chẩn đoán Lâm sàng và X-quang" (Altma R., Asch E., Bloch G al.1986) với độ nhạy 91%, độ đặc hiệu 86%, bao gồm các tiêu chuẩn sau:
+ Đau khớp gối khi vận động.
+ Kèm ít nhất 1 trong 3 tiêu chuẩn sau:
   1. Tuổi > 50.
   2. Cứng khớp buổi sáng < 30 phút.
   3. Lạo xạo khi cử động khớp gối.
+ X-quang có hình ảnh gai xương, hẹp khớp ở khớp gối.
+ Tốc độ lắng máu < 40 mm.
Tiêu chuẩn loại trừ:
+ Phụ nữ có thai, cho con bú.
+ Có các bệnh lý khớp do viêm khác: viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, viêm khớp gout...
+ Viêm loét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa, gan, thận, tim nặng.
+ Thoái hóa khớp nặng (cần thay khớp gối nhân tạo).
+ Đang có các bệnh lý tim mạch, chưa kiểm soát được (tăng huyết áp, thiếu máu cơ tim, tai biến mạch máu não).
2. Phương pháp nghiên cứu:
- Các BN được điều trị trong thời gian 2 tháng.
- Liều lượng thuốc Coxlec 200mg hàng ngày, trong những trường hợp đặc biệt có thể dùng 200mg x 2 lần/ngày.
- Các thời điểm đánh giá: Trước điều trị (T0), sau 1/2 tháng (T1), sau 1 tháng (T2) và sau 2 tháng (T3).
- Hiệu quả được kiểm định theo các mặt:
   1. Sự dung nạp thuốc.
   2. Tác dụng phụ trên đường tiêu hóa, hệ tim mạch (ICG trước và sau điều trị, huyết áp, các biến cố nếu có) và các tác dụng phụ khác: gan, thận, hô hấp.
   3. Hiệu quả điều trị: đánh giá trên các chỉ số:
      * Thang điểm tương đồng trực quan (Huskisson Visual Analog Score – VAS): thang điểm đau từ 0 đến 100 mạch máu.
      * Thời gian đi bộ (đường bằng phẳng) 50 mét (tính bằng giây).

KẾT QUẢ
1. Đặc điểm bệnh nhân (BN)
- Tuổi trung bình của cả 2 giới: 61,34 (47-80)
   + Nam: 9 BN (18%). Tuổi trung bình: 64,00
   + Nữ: 9 BN (18%). Tuổi trung bình: 64,00
   + Tỉ lệ nữ/nam: 4,5/1
- Cân nặng trung bình: 59,44 kg
   23<BMI<25: 5 BN (chiếm 10%)
   BMI>25: 34 BN (68%)
2. Kết quả được ghi nhận như sau:
- Độ nặng của BN trong lần thăm khám đầu tiên:
   * Rất nặng: 2 trường hợp (chiếm tỷ lệ 4%)
   * Nặng: 32 trường hợp (64%)
   * Vừa: 16 trường hợp (32%)
   * Nhẹ:  trường hợp
- Sự thay đổi chỉ số VAS (Visual Analog Score) sau 2 tháng điều trị:

Biểu đồ 1:

Biểu đồ 1: Sự thay đổi chỉ số VAS sau 2 tháng điều trị

Ghi chú: T0: Trước điều trị, T1: Sau điều trị 1/2 tháng, T2: Sau điều trị 1 tháng, T3: Sau điều trị 2 tháng.
   Như vậy, sau các thời điểm điều trị 1/2 tháng, 1 tháng và 2 tháng, điểm số đau VAS đã giảm từ 77,6 xuống 58,68 (sau 1/2 tháng), 43,96 (sau 1 tháng) và 25,56 (sau 2 tháng).
- Sự thay đổi thời gian đi bộ sau 2 tháng điều trị:

Biểu đồ 2:

Biểu đồ 2: Sự thay đổi thời gian đi bộ sau 2 tháng điều trị

   Trong nghiên cứu này, BN nữ chiếm tới 82% và BN có BMI > 23 là 78%. Những đặc điểm này phù hợp với đặc điểm chung của thoái hóa khớp gối nguyên phát là thường gặp hơn ở nữ, sau tuổi mãn kinh và thường có kèm yếu tố dư cân và béo phì. Tuổi, giới và dư cân hay béo phì đã được coi là các yếu tố nguy cơ quan trọng của thoái hóa khớp gối nguyên phát.

   Việc dung nạp thuốc của các BN đều tốt, thuốc chỉ cần dùng một liều duy nhất nên các BN đều tuân thủ điều trị.

Về các tác dụng phụ của thuốc:

Không ghi nhận đựơc các biểu hiện nặng ở đường tiêu hóa như: đau vùng thượng vị, xuất huyết tiêu hóa, hay thủng dạ dày trong quá trình điều trị. Đây được cho là ưu điểm nổi bật của thuốc, vì thuốc được dùng liên tục, khá dài ngày (tới 60 ngày), trên nhóm đối tượng BN có tuổi (trung bình là 61,34). Các tác dụng phụ nêu trên đều xảy ra không thường xuyên, không liên quan tới thời gian dùng thuốc, không cần điều trị.

Trước, trong và sau quá trình điều trị, các BN đều được đo huyết áp và làm ECG. Chúng tôi nhận thấy, không có sự thay đổi đáng kể trên 2 chỉ số này. Trong suốt 2 tháng điều trị, cũng không ghi nhận bất cứ một biến cố gì dù nhỏ liên quan đến tim mạch (đau ngực, mệt, tai biến mạch vành hoặc mạch não). Điều này hòan toàn phù hợp với nhiều nghiên cứu mới đây về ảnh hưởng tim mạch của các thuốc kháng viêm không–steroid nói chung và của celecoxib nói riêng. Celecoxib đang được coi là một trong các thuốc kháng viêm ít tác động xấu lên hệ tim mạch.

Về hiệu quả điều trị:

Với tác dụng kháng viêm giảm đau, thuốc đã làm thay đổi rõ rệt mức độ đau của các BN (Biểu đồ 1) ngay từ lần đánh giá đầu tiên và sau đó, ở các lần đánh giá tiếp sau. Các thay đổi này đều có ý nghĩa thống kê với P<0,05.

Tương ứng với sự cải thiện mức độ đau, là sự cải thiện khả năng vận động thông qua thời gian đi bộ của người bệnh (Biểu đồ 2). Thời gian đi quãng đường dài 50m đã rút ngắn dần từ 140,8 giây (T0) xuống 104,2 giây (T1), 86,8 giây (T2) và 74,6 giây (T3). Các thay đổi này đều có ý nghĩa thống kê với P < 0,05.

KẾT LUẬN

Coxlec^®, mỗi viên chứa 200 mg celecoxib thuốc kháng viêm, ức chế chuyên biệt enzym cyclooxygenase-2 (COX-2), ở liều dùng 1 viên mỗi ngày có hiệu quả trong việc giảm triệu chứng đau và viêm, cải thiện chức năng vận động cho 50 BN thoái hóa khớp gối được điều trị và theo dõi liên tục 2 tháng tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Kết quả theo dõi cho thấy Coxlec^® được dung nạp tốt, ít phản ứng phụ đường tiêu hóa và nếu có thì các phản ứng phụ không nghiêm trọng. Thuốc không gây một sự thay đổi nào đáng kể trên huyết áp và điện tâm đồ, đồng thời cũng không ghi nhận các biến cố tim mạch dù nhỏ trong suốt quá trình điều trị.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Cohen M.L, Richter M.B.Arthritic Patients. Can We Manage Without NSAIDs / Medical Progress Vol. 22 No 12 December 1995.

2. Pairet M.Inhibition of Cyclooxynase-1 and Cyclooxynase-2. Analysis of In Vitro Test Systems and Their Clinical Relevance. Journal of Rheumatology Vol 4 No 5 October 1998.

3. Forre O., Hassfeld W.G., Haugen M. Future Treatment Possibilities in Rheumatoid Arthritis. Rheumatoid Arthritis Treatment Workshop. Sweden 241-270, 1999.

4. Rhame E., Marentette M.A., Kong S.X., Le Lorier J. Gastrointestinal Complications Associated with Rofecoxib/Celecoxib and Nonselective NSAIDs: Analysis of the Govement Claims Database in Quebec Canada. The Third International Symposium on Clinical and Economic Aspects of Osteoarthritis and Osteoporosis – Barcelona, Spain. Nov 2002.

5. G et al. UGI hospitalizations per 100.000 NSAIDs prescriptions in US. Poster to be presented at EULAR Berlin, Germany 9-12,2004.

6. Hall S.COX 2: What’s the story. Evidence of COX 2 Cardiovascular effects Choray Hospital, 18 November 2004.

7. Mason R.P Role of COX 2 inhibitors on mechanisms of cardiovascular disease a molecular perspective. New perpectives on COX 2 specific inhibitors COX 2 Cardiovascular Conference. Bangkok, Thailand 25 November 2004. 

8. Krum H.Cardio – renal safety of COX 2 specific inhibitors. An oveview of the recent data. New perpectives on COX 2 specific inhibitors. COX 2 Cardiovascular Conference. Bangkok, Thailand 25 November 2004. 

9. Marie Hudson, Hugues Richard, Lourise Pilote. Differences in outcomes of patients with congestive heart failure prescribed celecoxib, rofecoxib or non-steroidal anti-inflammatory drugs population based study. BMJ Volume 330, 11 June 2005.

" LÊ ANH THƯ"